Vaginisme en automatische stress reacties

Elke vorm van spanning of stress kan leiden tot vaginisme. Lisette had een automatische stress reactie bij treinreizen in de spits. Daardoor was ze nog gespannen terwijl ze vroeg was en dus alle tijd had. Ze leerde deze stress reactie af door regelmatig naar het station te gaan in de spits, zonder ergens naartoe te hoeven. In plaats daarvan nam ze lekker een koffietje met een broodje en een goed boek om te lezen. Daardoor begon Lisette ook te ontspannen tijdens reizen in de spits.

Bij het afleren van een automatische stress reactie is er een mogelijke belemmering die toch weer tot stress en dus tot spanning kan leiden. En daar gaat dit artikel over.

Lisette kon inmiddels al een hele tijd reizen zonder stress. Ze was enorm ontspannen geraakt in haar dagelijkse leven. Dat is een goede voorwaarde om vaginisme op te kunnen lossen, tenminste, als je vaginisme veroorzaakt wordt door stress. Bij Lisette was dat zo.

Nu was er een keer een bijzondere situatie. Lisette had zich een keer vergist in de tijd. Daardoor moest ze een keer in de spits reizen, maar nu was ze niet vroeg, en ze had dus haast. Lisette was enorm in de stress geschoten en baalde daar enorm van. Weer die spanning door haar hele lijf. Het gekke was dat zij daarna een hele tijd met stress bleef rondlopen, terwijl ze weer vroeg was, zoals ze had afgesproken met zichzelf. Hoe kwam dat en wat was er aan de hand?

Deze terugval in stress is een voorbeeld van een fenomeen dat psychologen ook onderzocht hebben. Om weer bij het hondje van Pavlov te blijven: Pavlov deed een derde experiment. De situatie aan het einde van het tweede experiment was als volgt:
Pavlov liet de hond het belletje horen zonder de etensbak erbij te geven. Het gevolg daarvan was dat de hond niet meer kwijlde bij het horen van de bel. Hij had afgeleerd om te kwijlen bij het horen van de bel.

Nu bij het derde experiment, liet hij het belletje horen zonder eten, maar af en toe gaf hij er een bak eten bij. Wat gebeurde er? De hond begon weer te kwijlen elke keer dat hij het belletje hoorde.

Wat was er nu gebeurd? De automatische kwijlreactie was weer aangeleerd, want de bel was weer geassocieerd met eten.

Pavlov deed nog een 4e experiment. Hij liet de bel nu regelmatig horen, maar weer een hele tijd zonder er eten bij te geven. Het gekke was dat de hond nu lange tijd bleef kwijlen, ook al kreeg hij er al een hele lange tijd geen eten meer bij. En toen het kwijlen eindelijk ophield gaf hij één keer weer eten bij het horen van het belletje. De hond begon daarna weer te kwijlen elke keer dat hij het belletje hoorde. De kwijlreactie was nu bijna niet meer af te leren.

Dit proces, waarbij de hond af en toe eten krijgt bij het horen van het belletje, wordt “onderbroken bekrachtiging” genoemd. Bekrachtiging is een ander woord voor “belonen”. De hond wordt als het ware beloond voor kwijlen door de bak met eten te krijgen. Maar de hond krijgt de ene keer wel een bak met eten en de andere keer niet. Dat is onderbroken beloning, ofwel onderbroken bekrachtiging. De hond wordt de ene keer wel en de andere keer niet beloond voor het kwijlen tijdens het horen van de bel. De kwijlreactie was daardoor bijna niet meer af te leren. Als sprake is van onderbroken bekrachtiging dan is een automatische stressreactie ook bijna niet meer af te leren.

Dat principe van onderbroken bekrachtiging, kan dus ook bij het afleren van automatische stressreacties een rol spelen. Als je dus de ene keer gehaast in de spits reist en de andere keer alle tijd hebt terwijl je in de spits reist, dan is je stressreactie bijna niet af te leren.
Het kan dan zijn dat je toch met stress en dus met lichamelijke spanning reist ook als je geen haast hebt. Daarom geldt: als je niet meer gestresst wilt reizen, en als je daarbij geen lichamelijke spanning meer wilt ervaren, zorg er dan voor dat je dus echt geen haast meer hoeft te hebben tijdens het reizen. Want anders creëer je onderbroken bekrachtiging.

Deze drie artikelen vormen samen één geheel in het oplossen van dagelijkse stress zoals die een rol kan spelen bij het oplossen van vaginisme.

Ook in seksuele situaties kan het voorkomen dat je automatisch vaginistisch reageert. Ook vaginisme is een automatische lichamelijke reactie op een situatie. Vergelijkbaar met het kwijlen van de hond.

Laatste artikel in deze reeks:

Wat kan vaginisme triggeren?

FreyaJoy Tinbergen
----

Alle artikelen in deze serie:

Vaginisme en ontspanning

Automatische stress reacties

Vaginisme en automatische stress reacties

Wat kan vaginisme triggeren?

Wat cliënten over mijn therapie zeggen

Ontvang mijn Vaginismetips

Vul je naam en e-mail in en ontvang direct de Vaginismetips

Zo loste ik mijn vaginisme op

Prijs: €47,00,  Bestel hier: Bestel

Voor meer info klik hier: "Zo loste ik mijn vaginisme op"