Soms zeggen vrouwen die last hebben van vaginisme dat zij een gelukkige jeugd hebben gehad. Ze hebben soms ook al veel hulpverleners gehad om van hun vaginisme af te komen. Niets hielp. Wat kan dan de oorzaak zijn van vaginisme? Vaginisme is een symptoom van angst en spanning. Angst en spanning is een symptoom van weer iets anders. Je bent nooit zomaar bang, zelfs als je zelf geen reden kunt bedenken. Als clienten bij mij komen met zo’n verhaal, dan vertel ik ze dat vaginisme altijd een of meer logische oorzaken heeft. Daar kunnen we achter komen door de hele levensgeschiedenis door te nemen. Als ik daarop doorvraag, dan komt er bijna altijd iets uit over het verleden. Dan bleek soms dat een client, dat „iets” niet meetelde. Bijvoorbeeld: een vrouw noemde een gelukkige jeugd, maar haar moeder overleed op haar 8ste. Daarna beschouwde zij haar jeugd als beëindigd. Maar is je jeugd over op je 8ste? En kan je werkelijk spreken van een gelukkige jeugd als je je moeder op zo’n jonge leeftijd verliest? Vaginisme is vaak het gevolg van psychische verwondingen die je op jonge leeftijd opdeed. Het kan zijn dat je je helemaal niet bewust bent van die verwondingen, maar dat wil niet zeggen dat die verwondingen er niet zijn. Veel vrouwen met vaginisme zijn eigenlijk volwassenen die gewond zijn als kind, en die die verwondingen onbewust nog steeds met zich meedragen.

Drie oorzaken van emotionele verwondingen

Peter Gerlach, een therapeut die zich al jaren bezig houdt met de behandeling van zogenaamde „volwassen gewonde kinderen” noemt 3 oorzaken van psychologische of emotionele verwondingen. Dit zijn verwaarlozing door ouders (de noodzakelijke behoeften van het kind worden onvoldoende vervuld), verlating (onbeschikbaar zijn van ouders), en misbruik (emotioneel, fysiek, spiritueel, seksueel). Hij zegt ook dat deze kinderen de verwaarlozing, verlating en misbruik ervaren als „normaal” , alsof het zo hoort. Daardoor groeien kinderen op met het idee dat er niets aan de hand is met hun omgeving en hun opvoeding, maar ze krijgen wel een slecht zelfbeeld: ze denken dat het aan hen ligt. „Er is iets mis met mij”.

Emotionele verwondingen

Gevolgen van verwaarlozing, verlating en misbruik zijn volgens Gerlach onder andere een laag zelfbeeld, extreme schuld en schaamte gevoelens over zichzelf, het geloof waardeloos te zijn. Maar ook relatieproblemen, en emotionele problemen: problemen met hevige woede, hevige angsten en bezorgdheden kunnen een gevolg zijn. Daarnaast kan je door zo’n opvoeding je ook juist leeg voelen. Je kan het idee hebben dat je geen doel in je leven hebt, en dat je niet weet waarvoor je leeft. Als je zulke problemen hebt, dan heb je waarschijnlijk een „vals zelf” ontwikkeld. Je valse zelf is een aanpassing aan de omstandigheden. Je echte ware zelf kan daardoor diep onder het stof zijn geraakt. Een gevolg daarvan kan zijn dat je niet eens bewust weet dat je als kind beschadigd bent, en dat je gewond bent.

Het effect van emotionele wonden op seks

Wanneer iemand een of meer emotionele wonden met zich meedraagt, kan dat ook tot seksuele problemen leiden. Want: als je niet authentiek kunt zijn, hoe kan je dan jezelf zijn tijdens vrijen? Als je gereguleerd wordt door een vals zelf, dan probeer je je zelfs in seksuele situaties aan te passen aan de omstandigheden. Vaak gebeurt dit door een schreeuwende behoefte om „normaal” te zijn. En dat werkt niet. Als je een vrouw bent kan dat tot uiting komen door een vaginistische reactie of door pijn tijdens seks. Als je een man bent kan dat tot uiting komen door erectieproblemen of te vroeg klaarkomen.

Vaginisme bij een aangepast zelf

Als je last hebt van vaginisme en je hebt na een aantal verschillende behandelingen nog steeds geen idee wat de oorzaken van jouw vaginisme zijn, dan kan het zijn dat je als kind emotioneel verwond bent geraakt en dat je leeft vanuit een aangepast zelf. Het aangepaste valse zelf stoort zich niet aan wat jij in wezen werkelijk nodig hebt om tot veilige succesvolle seksuele intimiteit te komen. En daardoor werkt je lichaam niet mee als je toch die intimiteit aangaat zonder de voorwaarden daarvoor te vervullen. Dan reageer je met vaginisme.

Als dit herkenning bij je oproept, dan heb je een ingang gevonden om je vaginisme op te kunnen lossen. Wat je nodig hebt is het verwerken van je jeugdtrauma’s, en het bevrijden van je ware zelf. Het is nodig dat je nieuwe inzichten en vaardigheden ontwikkelt om op betere manieren voor jezelf te zorgen en met je omgeving om te gaan. Je kan het leren, hoewel het niet gemakkelijk is. Maar als je dat doet dan ontdek je ook je innerlijke waarheid. Vanuit je innerlijke waarheid kan je je eigen antwoorden en oplossingen gaan vinden, zelfs op het gebied van seks. En dat verandert alles. Maar daar is wel moed voor nodig. Moed om dieper in jezelf te kijken naar wat er werkelijk van binnen in jou leeft.
Zoek je hulp bij het oplossen van je seksuele klachten? Stuur me een email met een verzoek om een afspraak voor een gratis telefonisch adviesgesprek: contact.

 

Annemarie Tinbergen, Psycholoog-seksuoloog Amsterdam